Blockchain Nedir?

Blockchain, özellikle finansal işlemlerde dünyayı devrim niteliğinde değiştiren en yeni teknolojilerden biridir. Nitekim bu teknoloji, ilk kripto para biriminin çıkış noktasıdır. Ancak bu teknolojinin, merkeziyetsiz finanstan öte birçok başka alanda da avantajları vardır. Buna bir örnek de oylama alanıdır. Peki blockchain nasıl çalışır? Avantajları nelerdir? Sunduğu farklı blockchain uygulamaları nelerdir? Bu makale, yukarıda listelenen noktaları ele alarak daha fazla netlik sağlamayı amaçlamaktadır. 

Blockchain kavramına açıklık getirme 

Blockchain kavramı, ilk kripto para biriminin oluşturulmasıyla 2008 yılının sonlarına doğru ortaya çıktı. Bu bağlamda blockchain, elektronik para birimi sahipleri tarafından yapılan tüm elektronik işlemleri takip eden elektronik bir defter olarak sunulur. Geleneksel defterlerin aksine son derece güvenlidir ve tahrifata karşı dayanıklıdır. Ayrıca tüm kullanıcılara güvenlik sağlar. Benzer şekilde blockchain, dünya çapındaki çeşitli işlemler ve alışverişler için bir bilgi iletim kanalı görevi görür. 

Başka bir deyişle, blockchain’i, oluşturulduğundan bu yana farklı sanal parasal işlemlerin geçmişini izleyen kapsamlı bir veritabanı olarak değerlendirebiliriz. Güvenliği için sürekli gelişen yüksek seviyede kodlama kullanır. Tüm kullanıcılar platforma istedikleri zaman erişebilir. Kayıt üzerinde değişiklik yapmak dışında çeşitli işlemler gerçekleştirebilirler. Böylece her kullanıcı, zincirin olası bilgilerini ve geçerliliğini kontrol etmek için platforma kolayca bağlanabilir. 

Ayrıca, herkese açık blockchaIn’lerin bulunduğunu belirtmek önemlidir. Bu blockchaIn’lerde farklı kullanıcıların tümü, içlerinde bulunan tüm bilgilere erişebilir. Öte yandan özel blockchaIn’lerde kullanıcı, platformun yalnızca kısıtlı bir bölümüne erişebilir. 

Blockchain nasıl çalışır? 

Prensip oldukça basittir. Blockchain farklı işlemler veya operasyonlar, bazen de para birimleri üzerinde çalışır. Nitekim kullanıcıların blockchain üzerinde yaptığı her şey bilgi olarak ifade edilir. Bu nedenle bir işleme dair tüm bilgiler bir blok oluşturur. Böylece ağ üzerinde birden fazla blok oluşur. 

Program daha sonra her bloğun verilerini veya bilgilerini düğümlere dağıtır. Ardından kullanıcılar aralarında bir uzlaşıya vardıkça madenciler blokları ve dolayısıyla düğümleri doğrular. Ve her düğüm, ağda yapılan farklı işlemlerin bir kopyasına sahiptir; amaç, alışverişlerde şeffaflığı garanti etmektir. 

Her bloğun doğrulanması, teknik jargonda “madenler” olarak bilinen belirli düğümlerden geçer. Kullanılan doğrulama sistemi blockchain türüne bağlıdır. Nitekim her blockchain’in bloklarını doğrulamak için kendine özgü bir sistemi vardır. Örneğin Bitcoin blockchain’i “Proof-of-Work” tekniği olarak bilinir. 

Blok doğrulandığında, programlama zamanı ile tarihlenir ve blok zincirine eklenir. Böylece işlemi alacak kişi bunu önce kendi hesabında görmeye başlar. Her kullanıcı da bilgilerini korumak için şifrelenmiş bir bilgisayar programı ile tanımlanır. 

Son olarak, merkeziyetsizlikle birlikte devlet ya da hükümet denetiminin tamamen olmamasının sistemi desteklediğini belirtmek önemlidir. Nitekim bu yapı, farklı bilgi parçalarını kronolojik olarak entegre etmesine olanak tanır. Verilerin dokunulmazlığı için de durum aynıdır. 

Bitcoin ile blockchain arasındaki bağlantılar nelerdir? 

“Bitcoin” ve “blockchain” kelimelerini sürekli ilişkilendiren insanları görmek nadir değildir. Biri diğerini gerektirse de ikisi aynı anlama gelmez ve aralarındaki farkı vurgulamak önemlidir. Bitcoin, diğerleri gibi elektronik bir para birimidir. Bir ödeme aracı olarak kullanılabilir. Finansal piyasada (borsalar ve daha birçok alanda) yatırım yapmak için de kullanılabilir. Geleneksel para biriminden tek farkı, fiziksel biçimde var olmamasıdır. 

Dolar, Frank, Euro ve daha birçok örnekte olduğu gibi geleneksel banknotlar veya madeni paralar gibi basılamaz. Ancak bitcoin bu para birimleriyle takas edilebilir. Aynı durum diğer kripto para türleri için de geçerlidir. Oluşturuluşuna baktığımızda, Bitcoin’in “bitcoin madenciliği” olarak bilinen bilgisayarlı bir kriptografik süreçle üretildiğini görürüz. 

Kısacası, Bitcoin madenciliği ya da üretimi; bu iş için tasarlanmış belirli bilgisayarların işlem gücüne dayalı gelişmiş algoritmaları çözmeyi içerir. Tam verim almak için uygun yazılımlarla belirli ağlara bağlanmanız gerekir. Bitcoin üreten matematiksel algoritmaları çözmek için her aşamada düğümler oluşturmanız gerekecektir. Kodlama seviyesine bağlı olarak farklı düğümler bloklara ayrılır. Ardından farklı bloklar bir araya getirilerek bir zincir oluşturulur. 

Blockchain işte bu şekilde oluşturulur. Blockchain, algoritmanın çözümü için gereklidir. Nitekim Bitcoin üretmek için algoritmanın farklı seviyelerinin anahtarını tutan blockchain’dir. Bitcoin, blockchain’in geliştirilebildiği ilk modeldi yalnızca. Bugün bu teknoloji ilerlemiş olup başka alanlarda da kullanılmaktadır. 

Blockchain’in avantajları nelerdir? 

İnsanlığın ilerlemesindeki her adım, hâlihazırda yapılanlara daha iyi bir yanıt getirmeyi veya verimlilik kazanırken yeni yapma yolları sunmayı amaçlar. Blockchain bu kuralın istisnası değildir. Nitekim oluşturulduğundan beri birçok avantaj sunmuştur. Bu faydalar arasında şunlar yer alır: 

• Hız: blockchain’in temel avantajıdır. Nitekim blockchain teknolojisi sayesinde işlemler çok hızlı hâle gelmiştir. Blok, en kötü ihtimalle birkaç saniye hatta birkaç dakika içinde blockchain üzerinden doğrulanır. Böylece bu teknoloji işlemleri kolaylaştırır. 

• Güvenlik: Güvenlik, blockchain’in sunduğu diğer avantajdır. Bu, her işlemin doğrulanmasından önce birbirine bağlı birden fazla kullanıcının devreye girmesi sayesinde mümkündür. Ayrıca bu farklı kullanıcılar birbirini tanımaz ve aralarında binlerce kilometre olabilir. Dolayısıyla sisteme sızmak veya düğümler aracılığıyla fonları zimmete geçirmek imkânsızdır. 

• Verimlilik ve etkinlikle ilgili faydalar: Blockchain, alışverişleri bir bilgisayar programı üzerinden yönetir; bu da fon transferiyle ilgili maliyetleri, klasik sistemde olacağına kıyasla azaltır.