Giới thiệu
Không bao giờ thiếu những cuộc tranh luận trong cộng đồng giao dịch về việc phương pháp nào là tối ưu nhất. Cuộn qua bất kỳ diễn đàn tài chính nào, bạn cũng sẽ tìm thấy những người ủng hộ nhiệt tình ở cả hai phía. Tuy nhiên, sự thật là cuộc thảo luận về giao dịch swing (swing trading) và giao dịch trong ngày (day trading) không thực sự là về phong cách nào tốt hơn một cách khách quan. Nó là về phong cách nào phù hợp với bạn. Lịch trình, tính cách, tình hình tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn đều là những yếu tố quyết định điều này nhiều hơn bất kỳ bảng xếp hạng lợi nhuận nào. Trước khi bạn cam kết theo đuổi một con đường, việc hiểu rõ chính xác những gì mỗi phong cách yêu cầu và những gì nó mang lại là rất hữu ích.
Giao dịch trong ngày là gì?
Giao dịch trong ngày chính xác là những gì cái tên của nó gợi ý. Các vị thế được mở và đóng trong cùng một phiên giao dịch, nghĩa là không có giao dịch nào được giữ qua đêm. Vào thời điểm thị trường đóng cửa, bảng thành tích của một nhà giao dịch trong ngày sẽ được xóa sạch, dù tốt hay xấu.
Các nhà giao dịch trong ngày thường tập trung vào các tài sản có tính thanh khoản cao như cổ phiếu vốn hóa lớn, các cặp tiền tệ (forex) hoặc hợp đồng tương lai, nơi chênh lệch giá (spread) hẹp và biến động giá nhanh chóng tạo ra cơ hội trong suốt phiên. Phân tích kỹ thuật là bộ công cụ chính ở đây: các mô hình nến, sự gia tăng khối lượng, các mức hỗ trợ và kháng cự trong ngày, và các chỉ báo động lượng như RSI hoặc MACD sẽ dẫn dắt các quyết định đôi khi cần được đưa ra trong vài giây.
Lộ trình học tập rất dốc. Các nhà giao dịch trong ngày thành công phát triển khả năng nhạy bén trong việc đọc hành động giá trong thời gian thực, quản lý vị thế dưới áp lực và thực hiện mà không do dự. Một chiến lược giao dịch trong ngày phổ biến bao gồm lướt sóng (scalping) những biến động giá nhỏ nhiều lần trong mỗi phiên, hoặc tận dụng các mô hình đột phá (breakout) khi một cổ phiếu tăng vọt qua một mức quan trọng với khối lượng lớn.
Hãy xem xét cách giao dịch trong ngày diễn ra trong thực tế. Trong một mùa báo cáo tài chính đầy biến động, một nhà giao dịch trong ngày có thể vào lệnh mua một cổ phiếu công nghệ ngay khi nó bứt phá lên trên mức cao nhất trước giờ mở cửa thị trường (pre-market), ăn trọn mức biến động 3% trong ngày và thoát lệnh trước khi phiên chiều hạ nhiệt. Cùng một giao dịch đó, nếu giữ qua đêm, sẽ dẫn đến những rủi ro hoàn toàn khác biệt. Đối với nhà giao dịch trong ngày, kỷ luật nằm ở việc vào lệnh, thoát lệnh và bước tiếp.
Các nhà giao dịch trong ngày thực hiện bao nhiêu giao dịch mỗi ngày? Tần suất giao dịch thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào chiến lược. Một số người lướt sóng thực hiện nhiều giao dịch nhỏ trong một phiên, trong khi các nhà giao dịch trong ngày khác chỉ tập trung vào một vài thiết lập được lựa chọn cẩn thận. Mục tiêu là sự nhất quán, chứ không phải là khối lượng giao dịch bằng mọi giá.
Giao dịch Swing là gì?
Giao dịch swing nằm ở khoảng giữa tốc độ điên cuồng của giao dịch trong ngày và sự kiên nhẫn của đầu tư dài hạn. Một nhà giao dịch swing giữ các vị thế trong khoảng từ hai ngày đến vài tuần, nhằm mục đích nắm bắt một "nhịp sóng" (swing) giá đáng kể khi một xu hướng phát triển hoặc đảo chiều.
Cách tiếp cận này ít phản ứng tức thời hơn và có tính toán hơn. Mặc dù phân tích kỹ thuật thường đóng vai trò trung tâm, một số nhà giao dịch swing cũng kết hợp phân tích cơ bản hoặc phân tích vĩ mô khi đánh giá các giao dịch tiềm năng. Một nhà giao dịch có thể xác định một công ty có động lực thu nhập mạnh mẽ, đợi cổ phiếu điều chỉnh về vùng hỗ trợ chính và vào lệnh với kỳ vọng nó sẽ tiếp tục xu hướng tăng. Sự kết hợp giữa đọc biểu đồ và nhận thức vĩ mô này là một phần lý do khiến giao dịch swing trở thành một chiến lược hấp dẫn cho những ai muốn có một phương pháp tiếp cận chu đáo và có cấu trúc hơn.
Các nhà giao dịch swing giữ vị thế trong bao lâu? Nhiều giao dịch swing diễn ra trong vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào thị trường, loại tài sản và khung thời gian của nhà giao dịch. Ví dụ, giao dịch swing trong thị trường forex thường liên kết với các chất xúc tác vĩ mô như thông báo của ngân hàng trung ương hoặc dữ liệu việc làm được công bố.
Một ví dụ thực tế trên thị trường: Vào đầu năm 2023, khi biến động của ngành ngân hàng bao trùm thị trường Mỹ, nhiều nhà giao dịch swing đã xác định được tình trạng quá bán ở các cổ phiếu ngân hàng khu vực sau đợt bán tháo ban đầu. Những ai vào vị thế mua gần các mức hỗ trợ chính và giữ trong một đến hai tuần đã nắm bắt được sự phục hồi đáng kể khi tâm lý thị trường ổn định lại. Kiểu giao dịch đó đòi hỏi sự kiên nhẫn và một kế hoạch, hai phẩm chất định hình nên tư duy giao dịch swing.
Có thể giao dịch swing bán thời gian không? Hoàn toàn có thể, và sự linh hoạt đó là một trong những lợi thế đặc trưng của nó, điều này dẫn chúng ta đến một trong những điểm so sánh quan trọng nhất.
Cam kết thời gian và Phong cách sống
Đây là nơi những khác biệt giữa giao dịch swing và giao dịch trong ngày trở nên thực sự thực tế. Thời gian mà mỗi phong cách yêu cầu không chỉ là sự bất tiện về lịch trình. Nó định hình toàn bộ mối quan hệ của bạn với thị trường.
Giao dịch trong ngày đòi hỏi sự chú ý hoàn toàn, không phân tán của bạn trong suốt giờ giao dịch. Đối với thị trường chứng khoán Mỹ, điều đó có nghĩa là bạn phải bị khóa chặt từ 9:30 sáng đến 4:00 chiều giờ miền Đông, với những hoạt động quan trọng nhất thường tập trung vào giờ đầu tiên và giờ cuối cùng của phiên. Bỏ lỡ một thiết lập hoặc rời đi vào sai thời điểm, một giao dịch có lãi có thể nhanh chóng trở thành một giao dịch thua lỗ. Đây không phải là một phong cách phù hợp với một công việc toàn thời gian, trách nhiệm chăm sóc con cái, hoặc bất kỳ môi trường nào mà bạn không thể theo dõi màn hình liên tục.
Cơ sở hạ tầng cần thiết cũng là điều đáng cân nhắc. Các nhà giao dịch trong ngày chuyên nghiệp đầu tư vào kết nối internet tốc độ cao, hệ thống nhiều màn hình, nền tảng giao dịch truy cập trực tiếp và nguồn cấp dữ liệu thời gian thực. Chi phí vận hành, cả về tài chính lẫn tinh thần, là rất đáng kể.
Giao dịch swing hoạt động trên một lịch trình hoàn toàn khác biệt. Công việc phân tích cốt lõi—đánh giá biểu đồ, thiết lập cảnh báo, lập kế hoạch vào lệnh và điều chỉnh các lệnh cắt lỗ—có thể được thực hiện vào buổi tối hoặc cuối tuần. Khi một vị thế đã được kích hoạt, một nhà giao dịch swing chỉ kiểm tra định kỳ thay vì theo dõi từng bước giá nhảy. Điều này khiến nó trở thành một trong những chiến lược giao dịch chủ động dễ tiếp cận nhất cho những người có cuộc sống nghề nghiệp bận rộn hoặc các cam kết khác.
Mặc dù vậy, "ít tốn thời gian hơn" không có nghĩa là thụ động. Các nhà giao dịch swing vẫn cần phải cập nhật thông tin. Các sự kiện tin tức bất ngờ, báo cáo tài chính và những thay đổi vĩ mô đều có thể tác động đến các vị thế đang mở. Sự khác biệt là việc ra quyết định phần lớn được chuẩn bị trước thông qua nghiên cứu và lập kế hoạch, thay vì rải rác trong suốt cả ngày giao dịch.
Đối với người mới bắt đầu, sự khác biệt này cực kỳ quan trọng. Học giao dịch swing cho phép bạn phát triển tính kỷ luật và kỹ năng đọc biểu đồ mà không phải chịu áp lực không ngừng của biến động trong ngày. Ngược lại, học giao dịch trong ngày thường mang lại cảm giác như bị ném vào vùng nước sâu, nơi việc ra quyết định theo cảm xúc dưới áp lực thời gian dẫn đến những sai lầm tốn kém trước khi các yếu tố cơ bản được định hình.
Rủi ro và Phần thưởng
Cả hai phong cách đều mang lại rủi ro thực tế. Không có phong cách nào là con đường tắt dẫn đến lợi nhuận nhất quán. Nhưng bản chất của rủi ro khác nhau theo những cách sẽ định hướng cho sự lựa chọn của bạn.
Rủi ro giao dịch trong ngày có xu hướng được kiểm soát chặt chẽ xét về quy mô của từng giao dịch riêng lẻ, vì các vị thế được đóng trước khi ngày giao dịch kết thúc. Tuy nhiên, số lượng giao dịch quá lớn có nghĩa là ngay cả những sai lầm nhỏ, lặp đi lặp lại trong phán đoán hoặc kỷ luật cũng có thể tích tụ nhanh chóng. Đòn bẩy thường được sử dụng trong giao dịch trong ngày, đặc biệt là trong thị trường forex và hợp đồng tương lai, điều này phóng đại cả khoản lãi và khoản lỗ. Giao dịch trong ngày với tần suất cao cũng phát sinh chi phí hoa hồng đáng kể, thứ sẽ bào mòn biên lợi nhuận theo những cách rất dễ bị đánh giá thấp.
Khả năng sinh lời của giao dịch swing gắn liền với việc nắm bắt những biến động giá lớn hơn, điều này thường có nghĩa là tiềm năng lợi nhuận trên mỗi giao dịch cao hơn nhưng cũng gặp nhiều rủi ro hơn trong khi giao dịch đang mở. Rủi ro lớn nhất và duy nhất đối với giao dịch swing là khoảng trống giá (gap) qua đêm. Thị trường có thể mở cửa cao hơn hoặc thấp hơn đáng kể so với mức đóng cửa ngày hôm trước để phản ứng với tin tức sau giờ làm việc, báo cáo tài chính bất ngờ hoặc các sự kiện địa chính trị. Một lệnh cắt lỗ được đặt hợp lý sẽ giúp ích, nhưng các khoảng trống giá có thể vượt qua các mức cắt lỗ đó mà không kích hoạt ở mức giá kỳ vọng trong các điều kiện thị trường biến động nhanh.
Giao dịch trong ngày có mang lại lợi nhuận cao hơn giao dịch swing không? Câu trả lời trung thực là: nó phụ thuộc vào nhà giao dịch. Một số nghiên cứu học thuật đã phát hiện ra rằng nhiều nhà giao dịch trong ngày cá nhân gặp khó khăn trong việc đạt được lợi nhuận nhất quán theo thời gian, thường là do chi phí giao dịch cao và áp lực tâm lý. Các nhà giao dịch swing bám sát các thiết lập đã xác định và quản lý rủi ro cẩn thận có thể đạt được lợi nhuận tốt với ít sự mệt mỏi về mặt cảm xúc hơn.
Giao dịch swing có an toàn hơn giao dịch trong ngày không? Xét về rủi ro qua đêm, giao dịch trong ngày loại bỏ một danh mục rủi ro cụ thể. Xét về tính bền vững tổng thể và các yêu cầu tâm lý đặt lên nhà giao dịch, nhiều chuyên gia lập luận rằng giao dịch swing là điểm khởi đầu dễ chịu hơn cho những ai vẫn đang xây dựng kỹ năng của mình.
Lựa chọn phong cách phù hợp
Trước khi bạn cam kết theo đuổi bất kỳ phương pháp nào, hãy tự hỏi bản thân một vài câu hỏi thành thật. Các câu trả lời sẽ chỉ cho bạn hướng đi đúng đắn rõ ràng hơn bất kỳ số liệu thống kê hiệu suất nào.
Bạn thực sự có thể dành ra bao nhiêu thời gian? Nếu bạn có một công việc toàn thời gian, nghĩa vụ gia đình hoặc bất kỳ rào cản thời gian nghiêm ngặt nào khác, giao dịch trong ngày có thể sẽ tạo ra xung đột và căng thẳng hơn là thu nhập. Giao dịch swing được thiết kế cho những người cần sự linh hoạt mà không muốn từ bỏ việc tham gia tích cực vào thị trường.
Bạn xử lý căng thẳng và áp lực cảm xúc như thế nào? Giao dịch trong ngày đòi hỏi các quyết định trong tích tắc, thường là dưới các điều kiện không chắc chắn về mặt tài chính. Nếu bạn thấy mình liên tục nghi ngờ các giao dịch, bị đóng băng trong những thời điểm biến động, hoặc gặp khó khăn trong việc tách biệt trạng thái cảm xúc của mình khỏi việc phân tích thị trường, các yêu cầu tâm lý của giao dịch trong ngày có thể trở thành một gánh nặng nghiêm trọng. Giao dịch swing mang lại nhiều không gian hơn để suy nghĩ, cân nhắc và hành động một cách có tính toán.
Bạn có thoải mái khi giữ vị thế qua đêm không? Nếu ý nghĩ về việc thức dậy và thấy một vị thế di chuyển ngược hướng mạnh mẽ với bạn gây ra sự lo lắng thực sự, thì đó là thông tin quan trọng. Một số nhà giao dịch thấy rủi ro qua đêm là không thể chịu đựng được. Những người khác lại coi đó là một phần tự nhiên của việc nắm bắt các xu hướng kéo dài nhiều ngày. Biết được bạn thuộc nhóm nào là điều rất quan trọng.
Bạn có bao nhiêu vốn khởi đầu? Bạn cần bao nhiêu tiền cho giao dịch trong ngày? Tại Hoa Kỳ, quy định Pattern Day Trader của FINRA thường yêu cầu các nhà giao dịch thực hiện từ bốn giao dịch trong ngày trở lên trong vòng năm ngày làm việc bằng tài khoản ký quỹ (margin) phải duy trì tối thiểu 25.000 USD vốn sở hữu trong tài khoản. Giao dịch swing không có yêu cầu pháp lý như vậy, giúp nó dễ tiếp cận hơn đối với các nhà giao dịch bắt đầu với số vốn ít hơn.
Bạn vẫn đang học hỏi? Đối với người mới bắt đầu, các chiến lược giao dịch swing mang lại một môi trường dễ thở hơn để phát triển các kỹ năng. Tốc độ chậm hơn cho phép có thời gian để phân tích các sai lầm, tinh chỉnh phương pháp của bạn và xây dựng sự tự tin trước khi chuyển sang các môi trường giao dịch có tốc độ nhanh hơn.
Không có một chiến lược giao dịch tốt nhất duy nhất cho người mới bắt đầu, nhưng đối với nhiều người mới, bắt đầu với giao dịch swing sẽ tạo ra các điều kiện cho việc học hỏi bền vững hơn.
Kết luận
Cuộc tranh luận giữa giao dịch swing và giao dịch trong ngày sẽ không bao giờ tìm ra một người chiến thắng tuyệt đối, và điều đó thực sự là một sự an ủi. Nó có nghĩa là câu trả lời đúng mang tính cá nhân, chứ không phải được định sẵn. Giao dịch trong ngày tưởng thưởng cho những ai có thời gian, tính kỷ luật và khả năng chịu đựng việc ra quyết định ở cường độ cao. Giao dịch swing phù hợp với những ai muốn tham gia thị trường một cách tích cực mà không cần từ bỏ toàn bộ lịch trình hoặc sự yên bình trong tâm trí của họ.
Nếu bạn chưa quyết định được, hãy cân nhắc giao dịch mô phỏng (paper trading) cả hai phong cách trước khi cam kết bằng nguồn vốn thực tế. Trải nghiệm là người thầy trung thực nhất. Điều quan trọng nhất là chọn một phong cách mà bạn có thể thực hiện một cách nhất quán, tinh chỉnh theo thời gian và duy trì mà không bị kiệt sức. Chiến lược giao dịch tốt nhất là chiến lược mà bạn thực sự có thể bám sát.
FAQs
Sự khác biệt chính giữa giao dịch swing và giao dịch trong ngày là gì?
Giao dịch trong ngày bao gồm việc mở và đóng tất cả các vị thế trong một phiên giao dịch duy nhất, trong khi giao dịch swing giữ các vị thế từ vài ngày đến vài tuần. Giao dịch trong ngày đòi hỏi việc theo dõi thị trường liên tục, trong khi giao dịch swing cho phép có một phương pháp tiếp cận linh hoạt, được lập kế hoạch hơn đối với các điểm vào và thoát lệnh.
Người mới bắt đầu có thể bắt đầu với giao dịch swing không?
Có. Giao dịch swing được xem rộng rãi là một trong những chiến lược giao dịch chủ động thân thiện với người mới bắt đầu nhất vì nó cho phép có thời gian để phân tích, giảm áp lực đưa ra quyết định theo thời gian thực và không đòi hỏi mức vốn hay thời gian xem màn hình nhiều như giao dịch trong ngày.
Các nhà giao dịch swing có giao dịch mỗi ngày không?
Không nhất thiết. Các nhà giao dịch swing giao dịch khi các thiết lập có xác suất cao phù hợp với chiến lược của họ, điều này có nghĩa là họ có thể thực hiện một hoặc hai giao dịch mỗi tuần thay vì hàng ngày. Chất lượng của các thiết lập được ưu tiên hơn tần suất.
Phong cách giao dịch nào đòi hỏi ít thời gian hơn?
Giao dịch swing nhìn chung đòi hỏi cam kết thời gian hàng ngày ít hơn đáng kể. Hầu hết các công việc phân tích có thể được thực hiện ngoài giờ giao dịch thông thường, giúp nó tương thích với các trách nhiệm nghề nghiệp hoặc cá nhân khác.
Giao dịch trong ngày có căng thẳng không?
Với hầu hết mọi người thì là có. Giao dịch trong ngày liên quan đến việc ra quyết định nhanh chóng dưới áp lực tài chính, theo dõi màn hình liên tục và thường xuyên tiếp xúc với biến động thị trường. Quản lý tâm lý giao dịch là một trong những khía cạnh thách thức nhất của phong cách sống giao dịch trong ngày, và đó là lý do chính khiến nhiều nhà giao dịch cuối cùng chuyển sang giao dịch swing hoặc các chiến lược dài hạn hơn.
