Giới thiệu
Giao dịch là việc mua và bán các công cụ tài chính với mục đích thu lợi nhuận từ sự thay đổi giá cả thị trường của chúng. Đối với những người mới bắt đầu, thế giới giao dịch có thể có vẻ đầy rẫy những thuật ngữ, biểu đồ và con số xa lạ, nhưng ý tưởng cơ bản lại dễ hiểu hơn so với vẻ bề ngoài ban đầu.
Hướng dẫn này giải thích ý nghĩa của giao dịch, cách thức giao dịch hoạt động, giao dịch khác với đầu tư như thế nào, bạn có thể giao dịch trên những thị trường nào và các phong cách giao dịch chính mà người mới bắt đầu nên biết. Hướng dẫn cũng đề cập đến cách tiếp cận giao dịch đầu tiên, tại sao đòn bẩy lại quan trọng và những rủi ro nào cần được xem xét trước khi đưa tiền thật vào thị trường.
Giao dịch là gì?
Để định nghĩa giao dịch một cách rõ ràng: đó là quá trình đầu cơ vào các chuyển động giá của tài sản tài chính để tạo ra lợi nhuận. Các tài sản này, được gọi là công cụ tài chính, có thể bao gồm mọi thứ từ các cặp tiền tệ và cổ phiếu công ty cho đến các hàng hóa như vàng và dầu mỏ.
Một đặc điểm chính của giao dịch hiện đại, đặc biệt là với các công cụ như Hợp đồng chênh lệch (CFD), là bạn không cần phải sở hữu chính tài sản cơ sở đó. Thay vào đó, bạn đang đầu cơ vào hướng đi của giá tài sản.
Là một nhà giao dịch, bạn có thể chọn giữa hai vị thế chính:
Vị thế mua (Going Long): Điều này có nghĩa là bạn "mua" một tài sản vì bạn tin rằng giá của nó sẽ tăng trong tương lai. Lợi nhuận của bạn là sự chênh lệch giữa mức giá thấp hơn khi bạn mua và mức giá cao hơn khi bạn bán.
Vị thế bán (Going Short): Điều này có nghĩa là bạn "bán" một tài sản trước, với kỳ vọng giá của nó sẽ giảm. Bạn kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch giữa mức giá cao hơn khi bạn bán và mức giá thấp hơn khi bạn mua lại sau đó để đóng vị thế.
Khả năng sinh lời tiềm năng ở cả thị trường giá lên và giá xuống là một trong những điểm khác biệt cơ bản giữa giao dịch và đầu tư truyền thống.
Giao dịch và Đầu tư: Điểm khác biệt là gì?
Mặc dù các thuật ngữ này thường được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng giao dịch và đầu tư là những cách tiếp cận riêng biệt đối với thị trường tài chính. Những khác biệt cốt lõi nằm ở khung thời gian, quyền sở hữu và phương pháp tạo lợi nhuận chính.
Đầu tư thường có tầm nhìn dài hạn. Một nhà đầu tư mua các tài sản như cổ phiếu hoặc trái phiếu với kỳ vọng rằng giá trị của chúng sẽ tăng lên trong nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ. Họ thường sở hữu tài sản cơ sở và có thể được hưởng lợi từ cổ tức hoặc tiền lãi, tập trung vào sức khỏe cơ bản và sự tăng trưởng của công ty hoặc nền kinh tế. Đầu tư liên quan đến chiến lược mua và nắm giữ, nhằm mục đích tích lũy tài sản dần dần theo thời gian.
Ngược lại, giao dịch tập trung vào ngắn hạn đến trung hạn. Mục tiêu của nhà giao dịch là kiếm lợi nhuận từ những biến động giá của một tài sản, điều này có thể xảy ra trong vài giây, vài phút, vài ngày hoặc vài tuần. Các nhà giao dịch thường sử dụng các công cụ phái sinh như CFD, giúp họ tiếp xúc với biến động giá của một tài sản mà không cần sở hữu chính tài sản cơ sở đó. Trọng tâm là tâm lý thị trường, các mô hình kỹ thuật và các chất xúc tác ngắn hạn, với lợi nhuận đến từ sự thay đổi giá theo bất kỳ hướng nào.
Bạn có thể giao dịch những gì?
Một trong những khía cạnh thú vị nhất của giao dịch là sự đa dạng tuyệt đối của các thị trường có sẵn. Bạn không bị giới hạn trong một loại tài sản duy nhất; bạn có thể xây dựng một danh mục đầu tư đa dạng bằng cách giao dịch các công cụ khác nhau dựa trên sở thích và khả năng chấp nhận rủi ro của mình. Dưới đây là một số loại tài sản phổ biến nhất:
Forex (Ngoại hối)
Thị trường forex là nơi các loại tiền tệ được giao dịch, chẳng hạn như đồng Euro so với Đô la Mỹ (EUR/USD). Đây là thị trường tài chính lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất trên thế giới, hoạt động 24 giờ một ngày.
Kim loại
Kim loại quý như vàng và bạc là những thị trường phổ biến vì giá của chúng có thể phản ứng với các yếu tố bao gồm lãi suất, kỳ vọng lạm phát, điều kiện kinh tế, biến động tiền tệ và tâm lý nhà đầu tư.
Chỉ số
Một chỉ số, như S&P 500 hoặc NASDAQ, theo dõi hiệu suất của một nhóm cổ phiếu từ một lĩnh vực hoặc khu vực cụ thể. Điều này cho phép bạn giao dịch dựa trên hiệu suất tổng thể của một thị trường mà không cần mua từng cổ phiếu.
Cổ phiếu
Điều này liên quan đến việc giao dịch cổ phần của các công ty riêng lẻ, chẳng hạn như Apple hoặc Tesla. Khi bạn giao dịch cổ phiếu, bạn đang đầu cơ vào hiệu suất của một tập đoàn duy nhất.
Năng lượng
Thị trường năng lượng bao gồm các công cụ liên quan đến các sản phẩm như dầu thô và khí tự nhiên. Giá cả có thể bị ảnh hưởng bởi cung và cầu, mức sản xuất, diễn biến địa chính trị, hàng tồn kho và những thay đổi trong hoạt động kinh tế toàn cầu.
Hàng hóa và Hàng hóa mềm
Đây là các nguyên liệu thô hoặc nông sản sơ chế, chẳng hạn như Lúa mì, Cà phê, Bông và Ngô. Giá của chúng có thể biến động mạnh, bị thúc đẩy bởi các kiểu thời tiết, mùa vụ và mức tiêu thụ toàn cầu.
Tài sản mô phỏng
Các công cụ mô phỏng là những sản phẩm được thiết kế để sao chép các chuyển động thị trường hoặc điều kiện giao dịch cụ thể. Các đặc điểm của chúng có thể khác biệt đáng kể so với thị trường tài chính truyền thống, vì vậy các nhà giao dịch nên hiểu rõ các thông số kỹ thuật của sản phẩm trước khi mở vị thế.
Giao dịch hoạt động như thế nào?
Ở mức độ cơ bản nhất, cách thức giao dịch hoạt động quy về biến động giá.
Giá cả trên thị trường tài chính bị ảnh hưởng bởi cung và cầu. Khi các thành viên thị trường cùng nhau đặt nhiều lực mua hơn so với lực bán có sẵn, giá có thể tăng. Khi áp lực bán trở nên mạnh hơn, giá có thể giảm.
Một nhà giao dịch nghiên cứu thị trường và quyết định xem các điều kiện có ủng hộ một vị thế mua hay bán hay không. Sau đó, nhà giao dịch chọn công cụ, quy mô vị thế, mức gia nhập và phương pháp quản lý rủi ro trước khi mở giao dịch.
Lợi nhuận hoặc thua lỗ tiềm năng thường được xác định bởi sự chênh lệch giữa giá gia nhập và giá thoát lệnh, nhân với quy mô của vị thế. Chi phí giao dịch cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.
Hãy xem xét một ví dụ giả định đơn giản. Một nhà giao dịch mở một vị thế với mức tiếp xúc là $1 mỗi điểm. Nếu thị trường di chuyển 50 điểm theo hướng có lợi cho nhà giao dịch, vị thế đó tạo ra khoản lợi nhuận $50 trước khi tính các chi phí áp dụng. Nếu thị trường di chuyển 50 điểm theo hướng ngược lại, kết quả là khoản lỗ $50 trước khi tính chi phí.
Ví dụ này được cố ý làm cho đơn giản. Các tính toán giao dịch thực tế phụ thuộc vào công cụ, quy mô hợp đồng, quy mô vị thế, loại tiền tệ của tài khoản, chi phí giao dịch và các điều kiện khác.
Hiểu về Đòn bẩy và Ký quỹ
Đòn bẩy cho phép nhà giao dịch kiểm soát một vị thế lớn hơn với một lượng vốn nhỏ hơn, được gọi là ký quỹ. Điều này có thể giúp tăng mức tiếp xúc thị trường lớn hơn mà không cần phải cung cấp toàn bộ giá trị của vị thế ngay từ đầu.
Đòn bẩy cũng làm tăng quy mô của các khoản thua lỗ tiềm ẩn. Một chuyển động thị trường tương đối nhỏ có thể có tác động đáng kể đến tài khoản khi sử dụng vị thế có đòn bẩy cao.
Đó là lý do tại sao việc hiểu rõ về ký quỹ và đòn bẩy là một phần cơ bản trong việc tìm hiểu cách thức giao dịch hoạt động. Số vốn cần thiết để mở một vị thế không bao giờ được nhầm lẫn với số tiền tối đa có thể bị mất.
Các loại hình giao dịch
Ngoài tài sản bạn giao dịch, phong cách giao dịch sẽ xác định khung thời gian bạn hoạt động. Việc lựa chọn phong cách giao dịch phụ thuộc phần lớn vào tính cách, thời gian rảnh và khả năng chấp nhận rủi ro của bạn.
Giao dịch trong ngày (Day Trading)
Điều này liên quan đến việc mở và đóng tất cả các vị thế trong cùng một ngày giao dịch. Các nhà giao dịch trong ngày không giữ các vị thế qua đêm để tránh rủi ro về khoảng trống giá (gap) có thể xảy ra sau khi thị trường đóng cửa. Nó đòi hỏi sự tập trung cao độ, đưa ra quyết định nhanh chóng và thường được coi như một công việc toàn thời gian.
Giao dịch lướt sóng (Swing Trading)
Các nhà giao dịch lướt sóng nhằm mục đích thu được các khoản lợi nhuận ngắn hạn đến trung hạn bằng cách giữ các vị thế từ vài ngày đến vài tuần. Họ cố gắng kiếm lợi nhuận từ các "nhịp sóng" hoặc động lượng của thị trường và có thể sử dụng kết hợp cả phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản.
Giao dịch vị thế (Position Trading)
Đây là phong cách giao dịch dài hạn nhất. Các nhà giao dịch vị thế giữ các vị thế trong nhiều tuần, nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Họ ít quan tâm đến những biến động nhiễu ngắn hạn của thị trường và tập trung chủ yếu vào phân tích cơ bản để nắm bắt các xu hướng lớn của thị trường. Phong cách này thường được so sánh với đầu tư nhưng vẫn sử dụng các công cụ giao dịch như đòn bẩy.
Bắt đầu với Giao dịch
Tìm hiểu cách thức giao dịch hoạt động không yêu cầu phải bắt đầu bằng tiền thật. Tài khoản demo có thể mang lại cho người mới bắt đầu cơ hội thực hành sử dụng tiền ảo và làm quen với các lệnh thị trường, biểu đồ, quy mô vị thế và các tính năng của nền tảng trước khi chịu rủi ro tài chính.
Khi đã hiểu rõ các cơ chế cơ bản, bước tiếp theo là xem xét cấu trúc tài khoản. Các loại tài khoản được thiết kế dựa trên các điều kiện giao dịch khác nhau chứ không phải là một bảng xếp hạng chung từ tốt nhất đến tệ nhất. Các nhà giao dịch nên xem xét các thông số kỹ thuật và cân nhắc xem các điều kiện đó có phù hợp với phương pháp tiếp cận dự kiến của họ hay không.
Sau khi cảm thấy thoải mái với nền tảng và hiểu rõ các điều kiện của tài khoản, người mới bắt đầu có thể chuyển từ môi trường demo sang tài khoản thực nếu họ quyết định rằng việc giao dịch bằng tiền thật là phù hợp.
Giao dịch đầu tiên nên được coi là một phần của quá trình học hỏi. Trước khi mở một vị thế, bạn nên biết công cụ nào đang được giao dịch, vị thế đó là mua hay bán, mức độ tiếp xúc là bao nhiêu, khoản lỗ tiềm ẩn có thể là bao nhiêu và những chi phí nào được áp dụng.
Rủi ro trong Giao dịch
Điều cần thiết là phải thừa nhận những rủi ro vốn có trong giao dịch. Khả năng sinh lời luôn đi kèm với khả năng thua lỗ. Đòn bẩy, như đã thảo luận, có thể phóng đại các khoản lỗ tài chính giống như cách nó có thể phóng đại lợi nhuận. Điều này có thể dẫn đến những khoản thua lỗ vượt quá số tiền gửi ban đầu của bạn.
Hơn nữa, thị trường bị ảnh hưởng bởi vô số yếu tố không thể dự đoán trước, từ dữ liệu kinh tế và các sự kiện địa chính trị cho đến những thay đổi đột ngột trong tâm lý thị trường. Vì lý do này, điều quan trọng là chỉ giao dịch với số vốn mà bạn có thể chấp nhận mất. Một chiến lược quản lý rủi ro mạnh mẽ, bao gồm việc sử dụng lệnh dừng lỗ, quy mô vị thế phù hợp và không bao giờ mạo hiểm quá một tỷ lệ phần trăm nhỏ trong tài khoản của bạn cho một giao dịch duy nhất, là điều không thể thương lượng để duy trì sự bền vững lâu dài.
Kết luận
Giao dịch là hoạt động năng động mua và bán các công cụ tài chính, từ forex và hàng hóa đến các chỉ số và cổ phiếu, để kiếm lợi nhuận từ biến động giá của chúng. Nó khác biệt cơ bản với đầu tư, khác ở chỗ tập trung vào hành động giá ngắn hạn thay vì tăng giá trị dài hạn. Bằng cách hiểu cách thức hoạt động của giao dịch và các tài sản có sẵn, bạn có thể bắt đầu xây dựng một chiến lược phù hợp với mục tiêu của mình. Mặc dù hành trình này đòi hỏi sự học hỏi, tính kỷ luật và cái nhìn rõ ràng về rủi ro, nhưng nó cung cấp một điểm khởi đầu dễ tiếp cận vào các thị trường tài chính thế giới. Để bắt đầu, hãy cân nhắc mở một tài khoản demo - một cách không rủi ro để khám phá thị trường và tìm ra phong cách phù hợp nhất với bạn.
FAQ
Giao dịch là gì theo cách hiểu đơn giản nhất?
Giao dịch là mua và bán các công cụ tài chính như ngoại hối, cổ phiếu, kim loại, chỉ số hoặc hàng hóa với mục tiêu có khả năng thu lợi nhuận từ những thay đổi về giá. Với các sản phẩm phái sinh như CFD, các nhà giao dịch có thể đầu cơ vào các chuyển động giá mà không nhất thiết phải sở hữu tài sản cơ sở.
Sự khác biệt giữa Giao dịch và Đầu tư là gì?
Giao dịch thường tập trung vào các chuyển động giá ngắn hạn hoặc trung hạn, trong khi đầu tư nói chung liên quan đến việc nắm giữ một tài sản sở hữu trong một thời gian dài hơn. Giao dịch có thể cho phép tiếp xúc với giá tăng hoặc giảm, trong khi đầu tư truyền thống thường tập trung vào việc tăng giá trị lâu dài hoặc thu nhập từ các tài sản sở hữu.
Bạn có thể giao dịch trên những gì?
Các loại tài sản có thể giao dịch phổ biến bao gồm ngoại hối, chỉ số cổ phiếu, kim loại, năng lượng, cổ phiếu riêng lẻ và hàng hóa. Mỗi thị trường có các đặc điểm riêng, giờ giao dịch, tính thanh khoản, mức độ biến động và rủi ro riêng, vì vậy người mới bắt đầu nên hiểu rõ về công cụ cụ thể trước khi mở vị thế.
Có những cách giao dịch khác nhau nào?
Các nhà giao dịch có thể thực hiện vị thế mua khi kỳ vọng giá tăng hoặc vị thế bán khi kỳ vọng giá giảm. Các phong cách giao dịch cũng có thể khác nhau tùy theo thời gian nắm giữ, với giao dịch trong ngày thường liên quan đến các vị thế đóng trong ngày, giao dịch lướt sóng kéo dài vài ngày hoặc lâu hơn, và giao dịch vị thế có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng.
Người mới bắt đầu có thể bắt đầu với Giao dịch như thế nào?
Người mới bắt đầu có thể bắt đầu bằng cách tìm hiểu các khái niệm thị trường cơ bản và thực hành với tài khoản demo sử dụng tiền ảo. Sau khi làm quen với các loại lệnh, quy mô vị thế, đòn bẩy, ký quỹ và quản lý rủi ro, nhà giao dịch có thể quyết định xem việc chuyển sang tài khoản thực có phù hợp hay không.
Tuyên bố cảnh báo rủi ro: CFD là các công cụ phức tạp và có rủi ro mất tiền nhanh chóng do đòn bẩy. Bạn nên cân nhắc xem mình có hiểu cách hoạt động của CFD hay không trước khi đầu tư.
